Etniczne klimaty

Kręte drogi porozumienia

W reportażu Kręte drogi porozumienia zastanawiamy się: czy napisy na pomnikach sprzyjają pojednaniu polsko-ukraińskiemu? Na cmentarzu wojskowym ukraińskich żołnierzy gen. Petlury zmarłych na początku lat dwudziestych w obozie internowania w Przemyślu - Pikulicach, w ubiegłym roku przemyscy Ukraińcy pochowali ekshumowanych żołnierzy UPA, zabitych i rozstrzelanych w Birczy i Lisznej. Władze państwowe Polski i Ukrainy, zgodnie z umowami międzypaństwowymi, ustaliły treść napisów na tablicach. Na pomnikach powieszono tablice o odmiennej treści, a władze poleciły je zdjąć. Czy ich treść, odmienna od uzgodnionej, jest tożsama z historycznymi faktami?
Czy można łamać ustalenia, nawet w najlepszej wierze?
Zaprosiliśmy do udziału w reportażu dr Jana Pisulińskiego, historyka z Uniwersytetu Rzeszowskiego i tamtejszego Instytutu Pamięci Narodowe, który przedstawił ustalenia historyków dotyczące Birczy, Pawłokomy, Siedlisk. O faktach historycznych w Terce mówił dziennikarz Bohdan Huk .
Uzyskaliśmy wypowiedzi księży: greckokatolickich abp. Jana Martyniaka i Mirona Michaliszyna i katolickich, Stanisława Bartmińskiego z Krasiczyna oraz Jana Jakubczyka. Zastanawiali się, co mogą zrobić duchowni, aby tworzyć atmosferę pojednania w rozwiązywaniu konfliktów?
W liceum ukraińskim w Przemyślu rozmawialiśmy z maturzystami oraz nauczycielką historyczką. A w Krakowie ze studentami Ukraińcami z Przemyśla. Czy dawne konflikty przenosimy na młodych? Czy uczymy ich patriotyzmu, czy czynimy z nich szowinistów?

A w magazynie Etnicznych Klimatów felieton Olgi Chodakowskiej: Co dalej z Muzeum Białoruskim w Hajnówce? i reportaż Krzysztofa Krzyżanowskiego Nasze wspólne dziedzictwo o odrestaurowywanych łemkowkich cerkwiach w Jaworkach i w Szlachtowej..

Emisja: 27 marzec 2004